Obniżenie ścian pochwy – objawy, przyczyny i leczenie operacyjne

Obniżenie ścian pochwy to zaburzenie statyki narządów miednicy mniejszej, w którym osłabione struktury podtrzymujące przestają utrzymywać pęcherz moczowy lub odbytnicę we właściwym położeniu. Objawia się uczuciem ciała obcego, ciągnięcia lub wypełnienia pochwy, a także zaburzeniami oddawania moczu i wypróżniania. Leczenie może być zachowawcze lub operacyjne – w tym drugim przypadku wykonuje się plastykę przedniej lub tylnej ściany pochwy.

To jedno z częstszych następstw porodów siłami natury, o którym mówi się niewiele. Wiele kobiet przez lata przypisuje objawy zmęczeniu albo naturalnym zmianom po ciąży, choć dolegliwości da się skutecznie leczyć.

Czym jest obniżenie ścian pochwy

Narządy miednicy mniejszej – pęcherz moczowy, macica i odbytnica – utrzymywane są przez mięśnie dna miednicy oraz układ więzadeł i powięzi. Gdy struktury te ulegają osłabieniu lub rozciągnięciu, narządy przemieszczają się w dół i uwypuklają do światła pochwy.

W zależności od tego, która ściana ulega obniżeniu, mówi się o cystocele, czyli uwypukleniu pęcherza moczowego w kierunku przedniej ściany pochwy, albo o rectocele – uwypukleniu odbytnicy w kierunku ściany tylnej. Oba stany mogą występować jednocześnie.

Skąd się bierze obniżenie narządów

Najczęstszą przyczyną są porody drogami natury, zwłaszcza mnogie, przedłużone albo zabiegowe. Do pozostałych czynników należą:

• spadek poziomu estrogenów po menopauzie i związane z nim osłabienie tkanek,

• przewlekle podwyższone ciśnienie w jamie brzusznej – otyłość, przewlekły kaszel, zaparcia, dźwiganie ciężarów,

• uwarunkowania genetyczne dotyczące jakości tkanki łącznej,

• przebyte operacje w obrębie miednicy.

Czynniki te zwykle się sumują, dlatego objawy narastają stopniowo, często wiele lat po porodzie.

Objawy, na które warto zwrócić uwagę

Najbardziej charakterystyczne jest uczucie ciała obcego w pochwie, ciągnięcia lub wypełnienia, nasilające się pod koniec dnia oraz przy wysiłku. Przy obniżeniu przedniej ściany dochodzą dolegliwości ze strony pęcherza: parcia naglące, uczucie niepełnego opróżnienia, nawracające infekcje dróg moczowych, a u części pacjentek gubienie moczu.

Obniżenie ściany tylnej daje przede wszystkim trudności w wypróżnianiu i uczucie niepełnego wypróżnienia. Częstym objawem towarzyszącym jest dyskomfort podczas współżycia. Nasilenie dolegliwości nie zawsze idzie w parze ze stopniem obniżenia stwierdzanym w badaniu, dlatego decyduje ocena lekarska.

Plastyka przednia i tylna – na czym polegają

Plastyka pochwy, określana też jako waginoplastyka, to zabieg z zakresu ginekologii mający przywrócić prawidłowe stosunki anatomiczne lub zrekonstruować struktury pochwy.

Plastyka przednia naprawia i wzmacnia warstwę tkanki łącznej pomiędzy pęcherzem a pochwą oraz usuwa uchyłek pęcherza moczowego, czyli cystocele. Celem jest zmniejszenie uczucia wypełnienia i ciągnięcia oraz poprawa funkcji pęcherza bez osłabienia funkcji seksualnych.

Plastyka tylna obejmuje zlikwidowanie uchyłka odbytnicy, czyli rectocele. Lekarz nacina tylną ścianę pochwy, usuwa nadmiar rozciągniętych tkanek i wzmacnia przegrodę, co pozwala podnieść obniżone – najczęściej w wyniku porodów – ściany pochwy.

Leczenie zachowawcze a operacyjne

Przy niewielkim nasileniu zmian postępowanie zaczyna się zwykle od leczenia zachowawczego: fizjoterapii uroginekologicznej i treningu mięśni dna miednicy, redukcji masy ciała, leczenia zaparć i przewlekłego kaszlu, a u pacjentek po menopauzie także terapii miejscowej. W wybranych sytuacjach stosuje się pessary.

Leczenie operacyjne rozważa się przy większym stopniu obniżenia, utrzymujących się dolegliwościach lub braku poprawy po leczeniu zachowawczym. Kwalifikację przeprowadza lekarz po badaniu, a zakres zabiegu dobiera indywidualnie.

Klinika Galena przy ulicy Żywieckiej 71 w Bielsku-Białej wykonuje operacja obniżenia ścian pochwy w zakresie plastyki przedniej i tylnej, w ramach pełnej ginekologii operacyjnej. Ośrodek łączy poradnie ginekologiczną, urologiczną i uroginekologiczną z zapleczem zabiegowym oraz fizjoterapią dna miednicy, co pozwala dobrać postępowanie zachowawcze lub operacyjne w jednym miejscu.

Najczęstsze pytania

Czym jest plastyka pochwy? To zabieg ginekologiczny przywracający prawidłowe stosunki anatomiczne w obrębie pochwy. Plastyka przednia dotyczy uwypuklenia pęcherza, a tylna – odbytnicy.

Jakie są objawy obniżenia ścian pochwy? Uczucie ciała obcego lub ciągnięcia w pochwie, parcia naglące, nawracające infekcje dróg moczowych oraz trudności w wypróżnianiu.

Czy obniżenie narządów można leczyć bez operacji? Przy niewielkim nasileniu stosuje się fizjoterapię uroginekologiczną, trening mięśni dna miednicy oraz pessary. O wyborze metody decyduje lekarz po badaniu.

Czy obniżenie ścian pochwy zawsze wynika z porodu? Nie. Porody są najczęstszą przyczyną, ale znaczenie mają też menopauza, otyłość, przewlekłe zaparcia i uwarunkowania genetyczne.

Artykuł sponsorowany